Kinezyterapia
Kinezyterapia to dziedzina fizjoterapii obejmująca całość zagadnień związanych z leczeniem ruchem. Najważniejszą jej częścią są ćwiczenia lecznicze - gimnastyka lecznicza. Głównym wskazaniem do zastosowania ruchu jako środka leczniczego jest stwierdzenie upośledzenia sprawności fizycznej pacjenta. Do zadań kinezyterapii należy wówczas przywrócenie pełnej sprawności fizycznej, jeśli jest to tylko możliwe w danym schorzeniu, lub maksymalnej sprawności fizycznej w przypadku chorób o charakterze przewlekłym lub wywołujących nieodwracalne zmiany. W czasie wykonywanych ćwiczeń są rozwijane i kształtowane narządy w ciele człowieka - przede wszystkim narząd ruchu.
Ćwiczenia bierne - wykonywane przez rehabilitanta bez współudziału pacjenta. Mają na celu nie dopuścić do powstania zrostów w stawach, przykurczów torebki stawowej, mięśni, ścięgien, ułatwienie krążenia krwi i chłonki, zapobiegać odleżynom. Wskazane są przy porażeniach i niedowładach mięśni, stanach po długim unieruchomieniu kończyny, chorobach układu krążeniowego. Przeciwwskazane są w ostrych stanach zapalnych stawu i tkanek okołostawowych, żył, podwyższonej temperatury ciała.
Ćwiczenia wspomagane – prowadzone - kinezyterapeuta prowadzi ruch odciążając ćwiczoną kończynę, chory natomiast współdziała w wykonaniu ruchu w miarę swoich możliwości. Ma to na celu wzmocnienie mięśni, odtwarzanie i utrwalanie wzorców ruchowych w przypadku niedowładów. Wskazane są przy osłabieniu siły mięśni.
Ćwiczenia samowspomagane - ćwiczenia w których chory wykonując ruch jedną kończyną wspomaga wykonanie ruchu w stawach drugiej kończyny, zwiększając jednocześnie jego zakres. Celem jest tu zwiększenie zakresu ruchu w stawach oraz uzyskanie rozluźnienia zbytnio napiętych mięśni. Wskazane przy ograniczeniach ruchów w stawach oraz jako przygotowanie do ćwiczeń czynnych wolnych.
Ćwiczenia izometryczne - polegają na czynnym napinaniu mięśni bez zmiany ich długości. Nie powoduje to ruchu w stawie ponieważ nie zmienia się odległość przyczepów mięśni od kości. Celem tych ćwiczeń jest zapobieganie zanikom mięśniowym, uzyskanie przyrostu masy i siły mięśniowej, utrzymanie aktywności mięśni w unieruchomionym odcinku ciała. Wskazane we wszelkiego rodzaju unieruchomieniach, prostych zanikach mięśniowych oraz przypadkach, w których ruch w stawie jest przeciwwskazany.
Ćwiczenia czynne w odciążeniu - samodzielne wykonywanie ruchów w stawach przy odciążeniu ćwiczonego odcinka ciała. Cel - przeciwdziałanie zanikom mięśniowym, zapobieganie przykurczom, zwiększenie zakresów w sta-wach. Wskazane przy zanikach i znacznych osłabieniach siły mięśniowej, oraz słabym zroście kostnym. Wykonywane są zazwyczaj w UGUL"U (Uniwersalnym Gabinecie Usprawniania Leczniczego ) - urządzeniu składającym się z trzech ścian bocznych i ściany sufitowej wykonanych z siatki stalowej. Do siatki za pomocą haków przytwierdza się linki z podwieszkami, a na nich z kolei podwiesza się ćwiczoną kończynę.
Ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem - ćwiczenia pozwalające na wykonanie ruchu słabym mięśniom wraz z zastosowaniem małego oporu. Celem jest uzyskanie przyrostu siły słabych mięśni. Wskazane są przy nieznacznym osłabieniu siły mięśniowej.
Ćwiczenia czynne wolne - wykonywane przez pacjenta pod kierunkiem lub przy pomocy rehabilitanta. Polegają na samodzielnym wykonywaniu ruchu w stawach z pokonaniem ciężaru ćwiczonego odcinka ciała. Mają za zadanie zwiększenie siły i wytrzymałości mięśni, zwiększenie zakresu ruchów w stawach, poprawę ordynacji ruchowej. Wykonywane przy osłabieniu mięśni oraz ograniczeniach ruchów w stawach.
Ćwiczenia czynne wolne z oporem – polegają na pokonywaniu siły zewnętrznej (ciężaru) przeciwdziałającej wykonywanemu ruchowi. Ich celem jest przyrost siły i masy mięśniowej. Wskazane są przy osłabionej sile mięśni.
Ćwiczenia oddechowe - celem ich jest nauczenie prawidłowego, najbardziej efektywnego dla organizmu sposobu oddychania, zwiększenie wydolności oddechowej, wzmocnienie mięśni oddechowych głównie klatki piersiowej. Wskazane są jako uzupełnienie innych ćwiczeń oraz jako podstawa w rehabilitacji osób z dolegliwościami układu oddechowego np. przy astmie, przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc.
Metody kinezyterapeutyczne - specjalistyczne sposoby diagnostyki i terapii, oparte na najnowszej wiedzy z zakresu anatomii i fizjologii. Stosowane są w celu usuwania określonych dysfunkcji, np. metoda McKenziego (metoda diagnostyczno – terapeutyczna stosowana w przypadku bólów kręgosłupa, a w szczególności w dyskopatii odcinka szyjnego, piersiowego i lędźwiowego, w zespołach posturalnych, dysfunkcyjnych.
Gimnastyka grupowa - uczestniczą w niej pacjenci o podobnych zaburzeniach i problemach narządu ruchu. Jej celem jest poprawienie ogólnej sprawności fizycznej, zwiększenie siły mięśni i zakresu ruchu w stawach, osiągnięcie ogólnego rozluźnienia, a co za tym idzie przywrócenie lub poprawę czynności narządów ruchu. Taka gimnastyka może skutecznie zapobiegać osteoporozie. Ćwiczenia prowadzone w większości w pozycjach niskich np. leżenie na plecach, boku, klęk podparty, działają na cały organizm zwiększając wydolność i sprawność układu oddechowego i krążenia.
Ćwiczenia stóp i stawów skokowych - ćwiczenia prowadzone na przyrządach, mające na celu zwiększenie zakresu ruchu w stawach, poprawienie ukrwienia i odżywienia tkanek kończyn dolnych, a także pośrednio całego organizmu poprzez pobudzanie tzw. stref refleksyjnych na stopach podczas masażu na specjalnych rolkach.
Ćwiczenia na rotorach i rowerkach rehabilitacyjnych - w zależności od jednostki chorobowej pacjenta i jego wydolności ćwiczenia te prowadzone są z oporem bądź bez niego. Mają na celu zwiększenie ruchomości w stawach biodrowych, kolanowych i skokowych oraz wzmocnienie mięśni - głównie kończyn dolnych.
